A A
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie / 20 – 27 września 2019

Ludomir Różycki

Ludomir Różycki (pocztówka), Tow. art. Wyd. „Gryf” (1912-1918) / domena publiczna: Biblioteka Narodowa (Polona)

 

 

 
 
UTWORY KAMERALNE
UTWORY NA FORTEPIAN
UTWORY NA FORTEPIAN Z ORKIESTRĄ

 

(18.09.1883 – 1.01.1953) kompozytor, dyrygent i pedagog urodzony w Warszawie, zmarły w Katowicach. Wzrastał w domu o bogatych tradycjach muzycznych, w którym bywały takie osobistości jak: Ignacy Jan Paderewski, Aleksander Michałowski czy Stanisław Barcewicz. Edukację muzyczną odbywał w Instytucie Muzycznym w Warszawie pod kierunkiem Aleksandra Michałowskiego (fortepian), Gustawa Roguskiego, Michała Biernackiego (teoria muzyki) oraz Zygmunta Noskowskiego (kompozycja). Studia te ukończył ze złotym medalem. Umiejętności kompozytorskie pogłębiał w klasie mistrzowskiej Engelberta Humperdincka w Akademie der Künste w Berlinie. Podczas nauki w tej uczelni zapoznał się z twórczością Ryszarda Wagnera, Ryszarda Straussa i Hugo Wolfa, która wywarła na niego znaczący wpływ.

Jako pedagog pracował m.in. w konserwatorium we Lwowie, gdzie prowadził klasę fortepianu, w konserwatorium w Warszawie oraz w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach. Na tej ostatniej uczelni był również dziekanem Wydziału Teorii, Kompozycji i Dyrygentury.

Dodatkowo, pracował jako dyrygent opery we Lwowie i Teatru Wielkiego w Warszawie, był jednym z założycieli oraz prezesem Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich, członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich, a także prowadził działalność publicystyczną. W roku 1905 wspólnie Karolem Szymanowskim, Grzegorzem Fitelbergiem i Apolinarym Szeluto założył Spółkę Nakładową Młodych Kompozytorów Polskich, działającą do 1912 roku, której celem było promowanie nowej muzyki polskiej za granicą.

Za swoją działalność otrzymał wiele nagród, m.in.: Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta, Państwową Nagrodę Muzyczną, Złoty Krzyż Zasługi, Order Sztandaru Pracy I klasy oraz Krzyż Komandorski z Gwiazdą Polonia Restituta.

Na twórczość kompozytorską Różyckiego składają się utwory orkiestrowe, kameralne, fortepianowe, wokalne, wokalno-instrumentalne, a także muzyka sceniczna i teatralna. Wśród kompozycji orkiestrowych znaleźć można takie gatunki jak: poemat symfoniczny, preludium symfoniczne, suita, ballada, koncert i in. Liczba utworów kameralnych jest niewielka i są to wyłącznie kompozycje przeznaczone na obsady smyczkowe z ewentualną obecnością fortepianu. Na gruncie dzieł fortepianowych, korzystał kompozytor z gatunku sonaty, wariacji, fantazji, morceau, walca, preludium oraz innych miniatur tanecznych i nietanecznych. W pieśniach chóralnych, solowych oraz w kantacie wykorzystane zostały teksty autorów polskich i zagranicznych, w tym: Tadeusza Micińskiego, ­Friedricha Nietzschego, Heinricha Heinego, Henrika Ibsena, Marii Paruszewskiej, Stanisława Wyspiańskiego, Cypriana Kamila Norwida i Jana Kasprowicza. Wśród dzieł scenicznych znajdują się opery i balety do librett Aleksandra Bandrowskiego, Cezarego Jellenty, Jerzego Żuławskiego, Józefa Ignacego Kraszewskiego oraz Światopełka Karpińskiego. Muzykę teatralną tworzył zaś do sztuk autorstwa Zygmunta Krasińskiego, Moliera oraz Williama Shakespeare’a. Dodatkowo, spod pióra kompozytora wyszły prace poświęcone tematyce muzycznej, których część publikowana była w polskich czasopismach muzycznych i powszechnych.

Twórczość Różyckiego wykazuje podział na 3 fazy. Okres pierwszy (do 1916) cechuje przyswojenie nowoczesnych technik kompozytorskich muzyki zachodnioeuropejskiej oraz synteza stylów późnego romantyzmu, impresjonizmu oraz ekspresjonizmu. W okresie tym preferował kompozytor obsady czysto instrumentalne. W fazie drugiej (do 1930) nastąpił wyraźny zwrot w stronę tradycyjnego języka muzycznego oraz większe zainteresowanie twórcy zdobyła muzyka sceniczna. Etap trzeci to czas zupełnego przejścia na pozycję konserwatysty oraz zwrócenia się w stronę szerokiej publiczności, co spotkało się ze szczególną aprobatą władz w okresie propagowania socrealizmu. Znaczenie twórczości Różyckiego na gruncie muzyki polskiej polega na unowocześnieniu języka muzycznego w początkach XX wieku oraz promocji kultury polskiej za granicą, do czego przyczyniła się szeroka recepcja jego dzieł, zwłaszcza scenicznych.

 

Źródło biogramu: Baranowski Tomasz, Różycki Ludomir, w: Encyklopedia muzyczna PWM, Dziębowska Elżbieta (red.), t. 8, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2004, ss. 492-496.

ORGANIZATOR
WSPÓŁORGANIZATOR
PARTNERZY
PATRONI MEDIALNI
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej
im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie
20 – 27 września 2019
Wszelkie Prawa Zastrzeżone 2018 Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki.
Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie
Dofinansowano ze środków
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego