A A
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie / 20 – 27 września 2019

Franciszek Lessel

Fugue: pour le piano à quatre mains: composée et dediée à Madame Kamińska née Kochanowska;  par F. Lessel;  Varsovie : l'abbé I. Cybulski (1812) / domena publiczna; źródło: Biblioteka Narodowa (Polona)

 

 

 

 
 
 UTWORY KAMERALNE
UTWORY NA FORTEPIAN
UTWORY NA FORTEPIAN Z ORKIESTRĄ

 

(ok. 1780 – 26.12.1838) kompozytor urodzony w Warszawie, zmarły w Piotrkowie Trybunalskim. Edukację muzyczną rozpoczął pod okiem ojca, kontynuował zaś u Josepha Haydna. Zatrudnienie znalazł jako muzyk na dworze Lubomirskich w Łańcucie oraz, obok Karola Kurpińskiego i Karola Lipińskiego, w smyczkowym zespole kameralnym we Lwowie u hrabiego Łączyńskiego. Dodatkowo występował jako pianista w takich miastach jak Lwów, Wiedeń, Kraków czy Warszawa. Piastował również stanowisko dyrektora Towarzystwa Amatorskiego Muzyki w Warszawie. Działalność muzyczna nie była jednak głównym zajęciem i źródłem jego utrzymania, pracował bowiem także jako zarządca gospodarstw i majątków, a w młodości interesował się medycyną.

Twórczość kompozytorska Lessla jest zróżnicowana pod kątem obsadowym i gatunkowym. Pisząc dzieła orkiestrowe wyrażał się m.in. poprzez symfonię, uwerturę, koncert czy wariacje. Do dzieł wielkoobsadowych zaliczyć należy także msze (w tym requiem), offertorium, kantatę, operę i balet. Muzykę kameralną pisał zarówno na powszechnie stosowane obsady, takie jak kwintet fortepianowy czy kwartet smyczkowy, jak i na składy mniej popularne, zawierające instrumenty dęte, smyczkowe oraz fortepian. Kolejną grupę kompozycji stanowią utwory fortepianowe, wśród których znaleźć można gatunki takie jak: sonata, fantazja i wariacje, a także miniatury, głównie taneczne. Spod pióra twórcy wyszły również pieśni na głos z akompaniamentem fortepianu do słów Juliana Ursyna Niemcewicza, o tematyce poświęconej postaciom historycznym, m.in. Bolesławowi Śmiałemu, Władysławowi Jagielle, Zawiszy Czarnemu, Stefanowi Batoremu, Janowi III Sobieskiemu czy Józefowi Poniatowskiemu.

Za życia kompozytora, jego dzieła cieszyły się popularnością; były wykonywane i wydawane. Niestety, ponieważ wiele utworów zaginęło, dzisiejsza wiedza o jego twórczości jest co najmniej niepełna.

Spuścizna kompozytorska Lessla jest przykładem recepcji stylu klasycznego na gruncie polskim. Wskazują na to wykorzystywane gatunki (m.in. symfonia, uwertura, wariacje, kwartet, sonata, msza), a także zabiegi harmoniczne, instrumentacyjne i formalne. Bardzo często wykorzystuje twórca formę sonatową, rysuje wyraźny kontrast pomiędzy tematami, podstawą przetworzenia czyni pracę motywiczną, a także ze swobodą stosuje polifonię na sposób podobny do Haydna. Cechy te wyróżniają Lessla na tle innych polskich kompozytorów tego czasu. Twórczość mszalną charakteryzuje rozbudowana obsada oraz przekomponowanie wszystkich części utworów. W dziełach fortepianowych rozwinięty zostaje czynnik wirtuozowski, zbliżający kompozytora do stylu brillant. Wart podkreślenia jest dodatkowo pierwiastek polski w utworach Lessla, przejawiający się m.in. w metrorytmice oraz wykorzystywanym materiale melodycznym.

 

Źródło biogramu: Chechlińska Zofia, Lessel Franciszek, w: Encyklopedia muzyczna PWM, Dziębowska Elżbieta (red.), t. 5, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1997, ss. 334-335.

ORGANIZATOR
WSPÓŁORGANIZATOR
PARTNERZY
PATRONI MEDIALNI
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej
im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie
20 – 27 września 2019
Wszelkie Prawa Zastrzeżone 2018 Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki.
Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie
Dofinansowano ze środków
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego