A A
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie / 20 – 27 września 2019

Maria Szymanowska

M. Szymanowska; Warszawa, Zakład Litograficzny Aleksandra Chodkiewicza (1818-1827) / domena publiczna; źródło: Biblioteka Narodowa (Polona)

 

 

 
 
UTWORY KAMERALNE
UTWORY NA FORTEPIAN

 

(14 grudnia 1789 – 24 lipca 1831) pianistka i kompozytorka urodzona w Warszawie, zmarła w Petersburgu. Gry na fortepianie uczyła się u Antoniego Lisowskiego i Tomasza Gremma. Swoją karierę pianistyczną rozpoczęła koncertami w paryskich salonach. Następnie występowała m.in. w miastach Niemiec, Austrii, Rosji, Włoch, Francji, Polski, Łotwy i Wielkiej Brytanii. W Rosji zyskała status „pierwszej fortepianistki” cesarzowych: Elżbiety Aleksandrowny i Marii Fiodorowny. Ostatecznie zdecydowała się osiąść w Petersburgu. Będąc w Londynie zajmowała się dodatkowo pedagogiką i pracę tę kontynuowała w Petersburgu. Poziomem swojej gry pianistycznej osiągnęła wielki sukces na arenie międzynarodowej i, obok Karola Lipińskiego, była pierwszym polskim wirtuozem, który zdobył sławę europejską. Utrzymywała kontakt z wieloma prominentnymi osobistościami jej czasów, takimi jak Johann Wolfgang von Goethe, Adam Mickiewicz, Antoni Edward Odyniec, Aleksander Puszkin czy Michaił Glinka. Jej dom często stawał się miejscem spotkań artystycznych.

Na twórczość kompozytorską Szymanowskiej składają się trzy grupy utworów: fortepianowe, kameralne i pieśni. Najliczniej reprezentowane są kompozycje przeznaczone na fortepian. Znaleźć tu można głównie miniatury taneczne i nietaneczne w takich gatunkach jak: preludia, kaprysy, romanse, walce, mazurki, polonezy, menuety i in. Liczba kompozycji kameralnych jest stosunkowo niewielka. Są to utwory przeznaczone na różne składy instrumentalne, w tym także na fortepian na 3 i 4 ręce. Pieśni Szymanowskiej powstawały do słów takich poetów jak: Julian Ursyn Niemcewicz, Ludwik Adam Dmuszewski, Adam Mickiewicz czy Antoni Górecki.

Grę Szymanowskiej, poza maestrią techniczną, charakteryzowała zarówno siła jak i kantylenowa delikatność. Niektórzy zarzucali jej nazbyt swobodny stosunek do tekstu muzycznego. W repertuarze koncertowym miała głównie kompozytorów wczesnoromantycznych i klasycznych, takich jak Johann Nepomuk Hummel, Michał Kleofas Ogiński, John Field, Jan Ladislav Dussek czy Wolfgang Amadeusz Mozart i Ludwig van Beethoven.

Twórczość Szymanowskiej charakteryzuje estetyka stylu brillant, tj. naprzemienne występowanie odcinków wirtuozowskich i kantylenowych. Warte podkreślenia jest, że Szymanowska jako pierwsza na gruncie muzyki polskiej zaczęła pisać etiudy. Wśród pieśni wyróżnić można takie grupy kompozycji jak: opracowania pieśni ludowych, pieśni stylizowane na ludowe, romanse, pieśni o tematyce historyczno-patriotycznej oraz pieśni artystyczne. Twórczość Szymanowskiej odegrała ważną rolę w kształtowaniu się stylu wczesnoromantycznego na gruncie muzyki polskiej przed Chopinem.

 

Źródło biogramu: Poniatowska Irena, Szymanowska Maria, w: Encyklopedia muzyczna PWM, Dziębowska Elżbieta (red.), t. 10, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2007, ss. 271-273.

 


ORGANIZATOR
WSPÓŁORGANIZATOR
PATRONAT NARODOWY PREZYDENTA RP
PATRONAT NARODOWY
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ANDRZEJA DUDY
W STULECIE ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOSCI
PARTNERZY
PATRONI MEDIALNI
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej
im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie
20 – 27 września 2019


Wszelkie Prawa Zastrzeżone 2018 Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki.
Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie
Dofinansowano ze środków
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego