A A
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie / 20 – 27 września 2019

Zygmunt Stojowski

Zygmunt Stojowski, Freud's Studio New York, ok. 1910/ źródło: Wikimedia Commons

 

 

 
 
UTWORY KAMERALNE
UTWORY NA FORTEPIAN
UTWORY NA FORTEPIAN Z ORKIESTRĄ

 

(8.04.1870 – 05.11.1946) kompozytor, pianista, pedagog i pisarz urodzony w Strzelcach k. Kielc, zmarły w Nowym Jorku. Pierwszych lekcji muzyki udzielała mu matka, pianistka-amatorka. Następnie uczył się kompozycji u Władysława Żeleńskiego oraz pobierał lekcje gry na fortepianie. Kolejnym etapem w edukacji muzycznej Stojowskiego były studia w paryskim Conservatoire National, gdzie nauczali go m.in.: Louis Diémer (fortepian), Léo Delibes (kompozycja) i Théodore Dubois (harmonia). Studia te ukończył z nagrodami. Dodatkowo uczył się kameralistyki u Władysława Górskiego oraz gry na fortepianie u Ignacego Jana Paderewskiego. Według słów samego Stojowskiego, te dwie postaci miały wywrzeć na niego największy wpływ.

Pierwszy publiczny koncert wykonał w wieku 13 lat przed księżną Marceliną Czartoryską. Jako dojrzały już pianista występował na scenach Europy oraz obu Ameryk, współpracując z najlepszymi orkiestrami tego czasu. Po I wojnie światowej w Polsce wystąpił tylko raz.

Jako pedagog pracował w Institute of Musical Art w Nowym Jorku (włączonym później do Juilliard School of Music) oraz w Von Ende School of Music. Dodatkowo prowadził letnie kursy mistrzowskie w różnych miastach Stanów Zjednoczonych, w Kanadzie i Ameryce Południowej.

W twórczości Stojowskiego bardzo liczną grupę stanowią utwory fortepianowe. Są to głównie miniatury, takie jak: kaprysy, humoreski, morceaux czy intermedia. Wśród kompozycji tych znaleźć można także kadencję do III Koncertu fortepianowego Ludwiga van Beethovena oraz utwory pedagogiczne. Twórczość orkiestrowa i kameralna nie jest zbyt liczna. Wypowiadał się tu kompozytor za pośrednictwem takich gatunków jak symfonia, koncert, wariacje, sonata, suita i in. Do dzieł wielkorozmiarowych zaliczyć należy także kantaty. Ostatnią grupę w twórczości Stojowskiego stanowią pieśni, które komponował do słów poetów polskich i zagranicznych, m.in.: Edmunda Wasilewskiego, Adama Asnyka, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Francisa Viellé-Griffina czy Sully’ego Prudehomme’a. Oprócz dzieł muzycznych, spod pióra Stojowskiego wyszło także ponad 50 artykułów o tematyce muzycznej.

Twórczość kompozytorska Stojowskiego utrzymana jest w estetyce romantycznej; prymat wiedzie melodia osadzona w harmonice dur-moll, utwory przepełnia wyrazowość liryczna oraz często stosowanym zabiegiem są stylizacje tańców. W późniejszych kompozycjach twórca staje się bardziej skłonny do eksperymentów z tworzywem dźwiękowym, kierujących go w stronę efektów impresjonistycznych. Utwory fortepianowe charakteryzuje nierzadko zaawansowanie techniczne, wymagające dużej sprawności od pianisty.

Pomimo życia poza granicami kraju, zaangażowanie Stojowskiego w kulturę polską było znaczące. Świadczy o tym jego aktywność w takich stowarzyszeniach jak: Koło Polskie w Nowym Jorku, American-Polish Chamber of Commerce and Industry, Polish Institute of Arts and Letters czy Komisja Doradcza Rady Narodowej Fundacji Kościuszkowskiej. Wątek polski zajmował również ważne miejsce w tekstach pisanych przez kompozytora. Za swoją działalność odznaczony został orderem Polonia Restituta oraz Distinguished Service Medal.

 

Źródło biogramu: Herter Joseph A., Stojowski Zygmunt, w: Encyklopedia muzyczna PWM, Dziębowska Elżbieta (red.), t. 10, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2007, ss. 121-123.


ORGANIZATOR
WSPÓŁORGANIZATOR
PARTNERZY
PATRONI MEDIALNI
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej
im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie
20 – 27 września 2019
Wszelkie Prawa Zastrzeżone 2018 Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki.
Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie
Dofinansowano ze środków
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego