A A
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie / 20 – 27 września 2019

Tadeusz Baird

Portret Tadeusza Bairda, autor: Benedykt Jerzy Dorys (1901-1990), 1948 r. / źródło: Biblioteka Narodowa (Polona)

 

 

 

 
 
UTWORY KAMERALNE
UTWORY NA FORTEPIAN

 

(26.07.1928 – 2.09.1981) kompozytor i pedagog urodzony w Grodzisku Mazowieckim, zmarły w Warszawie. Edukację muzyczną w zakresie kompozycji rozpoczął w czasie okupacji pod okiem Bolesława Woytowicza i Kazimierza Sikorskiego, a następnie kontynuował w Wyższej Szkole Muzyki w Warszawie u Piotra Rytla i Piotra Perkowskiego. Dodatkowo, uczył się gry na fortepianie u Tadeusza Wituskiego oraz przez 3 lata był studentem muzykologii na Uniwersytecie Warszawskim. Odegrał ważną historyczną rolę inicjując w 1956 roku Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”.

Za swoje osiągnięcia otrzymał wiele nagród, przyznawanych m.in.: przez Ministerstwo Kultury i Sztuki, Związek Kompozytorów Polskich, Fundację Alfreda Jurzykowskiego, Międzynarodową Trybunę Kompozytorów UNESCO w Paryżu oraz Miasto Kolonię.

Twórczość kompozytorska Bairda zawiera utwory przeznaczone na orkiestrę, na orkiestrę z instrumentami solowymi, na składy kameralne, na instrumenty solo, na obsady wokalne,  wokalno-instrumentalne oraz dzieła sceniczne i muzykę teatralną. Wśród kompozycji orkiestrowych znaleźć można takie gatunki jak: sinfonietta, koncert, uwertura, symfonia, suita, cassazione, wariacje i in. Dzieła kameralne powstawały na składy zróżnicowane pod względem liczebności oraz typu instrumentów. W grupie tej znaleźć można utwory na 2 do 4 wykonawców, utrzymane m.in. w gatunku kwartetu smyczkowego, divertimenta, kaprysu czy preludium. Na twórczość wokalną i wokalno-instrumentalną składają się pieśni solowe i chóralne z akompaniamentem fortepianu, klawesynu, zespołu kameralnego lub orkiestry. Dodatkowo, w grupie tej znaleźć można utwory kantatowe. W dziełach tych wykorzystano teksty poetów takich jak: Adam Mickiewicz, Julian Tuwim, Józef Czechowicz, William Shakespeare, Halina Poświatowska, Małgorzata Hillar, Johann Wolfgang von Goethe, Helena Kołaczkowska i in.

Pod względem estetycznym, twórczość Bairda łączy nowoczesność oraz stylistykę epok minionych, w tym pełną subiektywizmu wyrazowość romantyczną. Celem nadrzędnym dla twórcy jest ekspresja, przez którą wyłania się jego stosunek do przeszłości i współczesności. Zamierzeniem kompozytora w początkowym etapie drogi twórczej było tworzenie muzyki komunikatywnej, pozytywnej i optymistycznej, takie bowiem postulaty wyznawali Kazimierz Serocki i Jan Krenz, pozostali, obok Bairda, członkowie Grupy 49. W późniejszym okresie, tj. od roku 1957, kompozytor zaczął sięgać po nowoczesne techniki, takie jak dodekafonia, oraz zmierzać w stronę radykalizacji języka dźwiękowego. W okresie tym dalej sięgał do tradycji, jednak w sposób bardziej wyrafinowany. Wcześniej ograniczał się do prostych archaizacji czy wręcz instrumentacji dzieł muzyki dawnej, teraz zaś czerpał z pewnych fundamentalnych koncepcji lub założeń ekspresyjnych. Swoją uwagę twórczą skupiał Baird na tym, co w muzyce liryczne, dramatyczne, na teatrze, na tekstach poetyckich, na tematach literackich oraz na obrazach psychologicznych jako na podstawie dla jego muzyki.

 

Źródło biogramu: Pociej Bohdan, Baird Tadeusz, w: Encyklopedia muzyczna PWM, Dziębowska Elżbieta (red.), t. 1, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1979, ss. 163-168.

 


 

 

 


ORGANIZATOR
WSPÓŁORGANIZATOR
PARTNERZY
PATRONI MEDIALNI
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej
im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie
20 – 27 września 2019
Wszelkie Prawa Zastrzeżone 2018 Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki.
Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie
Dofinansowano ze środków
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego