A A
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie / 20 – 27 września 2019

Artur Malawski

Portret Artura Malawskiego, Benedykt Jerzy Dorys (1901-1990), 1949 r. / źródło: Biblioteka Narodowa (Polona)

 

 

 
 
UTWORY KAMERALNE
UTWORY NA FORTEPIAN
UTWORY NA FORTEPIAN Z ORKIESTRĄ

 

(4.07.1904 – 26.12.1957) kompozytor, pedagog i dyrygent urodzony w Przemyślu, zmarły w Krakowie. Pierwszych lekcji gry na fortepianie udzielała mu matka, a gry na skrzypcach – J. K. Lepianko, miejscowy nauczyciel. Następnie kształcił się w Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie u J. Chmielewskiego (skrzypce) i ukończył tę uczelnię ze srebrnym medalem, jednak uraz ręki położył kres karierze wirtuozowskiej. Edukację muzyczną sfinalizował studiami w zakresie kompozycji i dyrygentury w Konserwatorium Muzycznym w Warszawie w klasach, odpowiednio, Kazimierza Sikorskiego oraz Waleriana Bierdiajewa. Tę szkołę również ukończył z wyróżnieniem.

Pracę pedagogiczną rozpoczął w macierzystej uczelni w Krakowie, prowadząc tam zajęcia ze skrzypiec i teorii muzyki. W kolejnych latach nauczał gry skrzypcowej w Śląskiej Szkole Muzycznej w Katowicach, w Żeńskim Seminarium Nauczycielskim w Krakowie, skrzypiec i wykonawstwa kameralnego w szkole muzycznej w Tarnopolu, przedmiotów teoretycznych, dyrygentury i kompozycji w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie, a także dyrygentury w PWSM w Katowicach. Wśród jego najwybitniejszych wychowanków znaleźli się m.in.: Andrzej Cwojdziński, Andrzej Dobrowolski, Roman Haubenstock, Tadeusz Machl, Krzysztof Penderecki, Irena Pfeiffer, Witold Rowicki, Bogusław Schaeffer czy Jerzy Semkow.

Występując w roli dyrygenta, najczęściej prezentował utwory doby klasyczno-romantycznej, a także swoje własne. Prowadził m.in. chór i orkiestrę ukraińskiego teatru muzycznego we Włodzimierzu Wołyńskim. Swoją obecność zaznaczył także na polu organizacji życia i szkolnictwa muzycznego, współzakładając Stowarzyszenie Młodych Muzyków w Krakowie, organizując w Lublinie koncerty dla Polaków, działając w Komisji Programowej Szkolnictwa Wyższego przy Ministerstwie Kultury i Sztuki, współpracując ze Związkiem Kompozytorów Polskich oraz przewodnicząc Polskiemu Towarzystwu Muzyki Współczesnej. Za swoją działalność uhonorowany został licznymi nagrodami, przyznawanymi m.in. przez Ministerstwo Kultury i Sztuki, Związek Kompozytorów Polskich i miasto Kraków.

Na twórczość kompozytorską Malawskiego składają się utwory orkiestrowe, kameralne, fortepianowe, chóralne, duże dzieła wokalno-instrumentalne, a także pieśni na głos z fortepianem, muzyka sceniczna, teatralna i radiowa. W pierwszej z wymienionych grup znaleźć można gatunki takie jak: symfonia, sinfonietta, wariacje, etiuda symfoniczna, toccata, fantazja, uwertura czy suita. Utwory kameralne komponował głównie na instrumenty smyczkowe, nierzadko z obecnością fortepianu. Kompozycje fortepianowe nie są liczne. Przeważają w nich miniatury taneczne i nietaneczne. Podstawą dzieł chóralnych oraz pieśni na głos z towarzyszeniem fortepianu stały się teksty poetów takich jak: Julian Tuwim, Jan Kochanowski, Juliusz Słowacki, Jan Brzechwa, Janina Porazińska, Anna Zelenay, Jadwiga Korczakowska, Stanisław Młodożeniec i in. Wśród dzieł scenicznych obecna jest groteska baletowa oraz balet-pantomima. Muzyka teatralna powstawała do sztuk wystawianych w teatrach Krakowa, Warszawy, Łodzi oraz Białegostoku. Dodatkowo, jest Malawski autorem prac poświęconych tematyce muzycznej oraz recenzji, które publikowane były w „Ruchu Muzycznym”, „Dzienniku Polskim” oraz „Tygodniku Powszechnym”.

Początkowo w swojej twórczości czerpał Malawski z kompozytorów takich jak: Aleksander Skriabin, Claude Debussy, Maurice Ravel, Edvard Grieg, Karol Szymanowski, Igor Strawiński czy Béla Bartók, jednak nie powstrzymało go to przed wykształceniem indywidualnego stylu. Pierwszy okres jego twórczości pozostaje pod silnym wpływem impresjonistów, drugi cechuje krystalizacja formy, zarzucenie ilustracyjności oraz pogłębienie myśli muzycznej, trzeci to okres stylizacji muzyki podhalańskiej oraz radykalizmu brzmieniowego, na który wpłynęły m.in.: wyrazista rytmika, wirtuozeria, odważna i barwna instrumentacja oraz głęboki emocjonalizm. W okresie czwartym następuje natomiast załagodzenie wypracowanego radykalizmu i powrót do pewnych kategorii romantycznych. Uznawany był Malawski za jednego z najwybitniejszych i najbardziej postępowych kompozytorów swojego czasu, co niestety przysporzyło mu krytyki ze strony rzeczników socrealizmu.

 

Źródło biogramu: Mrygoń Adam, Malawski Artur, w: Encyklopedia muzyczna PWM, Dziębowska Elżbieta (red.), t. 6, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 2000, ss. 43-47.


ORGANIZATOR
WSPÓŁORGANIZATOR
PARTNERZY
PATRONI MEDIALNI
Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej
im. Stanisława Moniuszki w Rzeszowie
20 – 27 września 2019
Wszelkie Prawa Zastrzeżone 2018 Międzynarodowy Konkurs Muzyki Polskiej im. Stanisława Moniuszki.
Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie
Dofinansowano ze środków
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego